Pin
Send
Share
Send


Zachodnia Afryka, gdzie mieszkają Hausa w Nigerii, Beninie, Nigrze, Kamerunie i Ghanie

The Hausa to naród sahelijski położony głównie w zachodnioafrykańskich regionach północnej Nigerii i południowo-wschodniego Nigru. Istnieją również znaczące liczby znalezione w północnych regionach Beninu, Ghany, Nigru, Kamerunu oraz w mniejszych społecznościach rozproszonych po całej Afryce Zachodniej i na tradycyjnym szlaku hadżdż z Afryki Zachodniej, przemieszczającym się przez Czad i Sudan. Wiele Hausa przeniosło się do dużych nadmorskich miast w Afryce Zachodniej, takich jak Lagos, Akra lub Kotonu, a także do krajów takich jak Libia w poszukiwaniu miejsc pracy, w których płaci się gotówkę. W XII wieku Hausa były główną potęgą afrykańską. Siedem królestw Hausa rozkwitło między rzeką Niger a jeziorem Czad, z których prawdopodobnie najważniejszy był Emirat Kano. Według legendy jego pierwszym królem był wnuk założyciela państw Hausa. Było 43 władców Kano Hausa, dopóki nie utracili władzy w 1805 roku. Historycznie były to królestwa handlowe zajmujące się złotem, suknem i wyrobami skórzanymi. Mieszkańcy Hausa mówią w języku Hausa, który należy do grupy języków czadyjskich, podgrupy większej rodziny języków afroazjatyckich, i ma bogate dziedzictwo literackie z XIV wieku. Hausa odgrywają znaczącą rolę w polityce nigeryjskiej. Naród Hausa jest spadkobiercą cywilizacji, która rozkwitła przez ponad tysiąc lat w Afryce Zachodniej. Hausa ma również dziedzictwo architektoniczne reprezentowane przez Gidan Rumfa lub pałac emira w Kano w centrum stolicy ekonomicznej Nigerii i pozostałości starych murów wokół miasta. Kultura zasługuje zatem na szerszą ekspozycję poza Afryką Zachodnią, ponieważ świadczy o istnieniu wyrafinowanego, dobrze zorganizowanego społeczeństwa, które poprzedza przybycie europejskich kolonizatorów, którzy nie widzieli nic godnego podziwu, interesującego, kulturalnego lub cywilizowanego w tym, co przetrwali nazywając „czarny kontynent”. Tradycyjna ojczyzna Hausa była wczesną lokalizacją dla interesów francuskich i brytyjskich, przyciąganą przez złoża złota i możliwość wykorzystania Nigru do transportu. Niektórzy z pierwszych brytyjskich odkrywców w Afryce, tacy jak Mungo Park i Alexander Gordon Laing, przybyli do Nigru. Nie zastanawiano się nad zachowaniem miejscowej kultury ani systemów, chociaż Mary Henrietta Kingsley, która również badała ten region, opowiadała się za sprawą afrykańską.

Historia i kultura

Kano jest uważane za centrum handlu i kultury Hausa. Jeśli chodzi o stosunki kulturalne z innymi narodami Afryki Zachodniej, Hausa są kulturowo i historycznie blisko Fulani, Songhay, Mandé i Tuareg, a także innych grup afroazjatyckich i nilo-saharyjskich dalej na wschód, w Czadzie i Sudanie. Islamskie prawo szariatu jest luźno prawem kraju i jest rozumiane przez każdego praktykującego islam w pełnym wymiarze czasu, znanego jako Malam.

W latach 500 n.e. i 700 n.e. ludność Hausa, która powoli przemieszczała się na zachód od Nubii i mieszała się z miejscową ludnością północnej i środkowej Nigerii, ustanowiła szereg silnych stanów w północnej i środkowej Nigerii oraz we wschodnim Nigrze. Wraz ze spadkiem Nok i Sokoto, którzy wcześniej kontrolowali środkową i północną Nigerię między 800 p.n.e. i 200 n.e., Hausa byli w stanie wyłonić się jako nowa potęga w regionie. Arystokracja Hausa, ściśle związana z ludnością Kanuri z Kanem-Bornu (jeziora Czad), przyjęła islam w XI wieku n.e.

W XII wieku n.e. Hausa stały się jedną z głównych potęg Afryki. Architektura Hausa jest prawdopodobnie jedną z najmniej znanych, ale najpiękniejszych architektur średniowiecza. Wiele z ich wczesnych meczetów i pałaców jest jasnych i kolorowych i często zawiera skomplikowane grawerowanie lub wyszukane symbole zaprojektowane na fasadzie. Siedem stanów Hausa, później emiraty Biram, Daura, Gobir, Kano, Katsina, Rano i Zaria, tak naprawdę państwa-miasta luźno ze sobą powiązane, rozkwitły w XIII wieku między rzeką Nigrem i jeziorem Czad. Zajmowali się handlem, sprzedając takie przedmioty i towary, jak złoto, skóra, orzechy i sukno. Przeżyli w różnych formach do końca XVII wieku, kiedy zostali wchłonięci przez Sułtanat Sokoto przed przybyciem mocarstw europejskich. Na początku XIX wieku większość emiratów Hausa znajdowała się pod kontrolą brytyjską w ramach tak zwanego Protektoratu Nigerii. Kano został włączony do Imperium Brytyjskiego dopiero w 1903 r., Chociaż emir Hausa został usunięty przez Fulani prawie sto lat wcześniej.

Kano jest ekonomiczną stolicą Nigerii. Miasto otoczone murami z Wielkim Meczetem, ma własną Kronikę. Było 43 emirów Hausa, począwszy od 999 r. I kończących się w 1805 r., A następnie siedmiu Fulani do 1903 r. Emirat nadal istnieje, a emir nadal pełni funkcję prawną, ale pod zwierzchnictwem państwa nigeryjskiego. Uważa się, że pierwszy emir Kano, Bagauda, ​​był wnukiem Bayajiddy, założyciela dynastii Hausa (który, jak głosi legenda, pochodził z Bagdadu).

Brama do pałacu emira Kano, dawnego królestwa Hausa. Znaczna część obecnego pałacu pochodzi z panowania 20. emiru Hausa w XV wieku

Do 1500 roku n.e. Hausa wykorzystała zmodyfikowany skrypt arabski znany jako ajami nagrywać własny język; Hausa opracowała kilka spisanych historii, z których najpopularniejsze to Kroniki Kano. Od początku XX wieku literaturę pisano również przy użyciu pisma rzymskiego, w tym powieści i sztuk.1

W 1810 roku Fulani, kolejna islamska grupa etniczna Afryki, która rozciągała się na całą Afrykę Zachodnią, zaatakowała stany Hausa. Ich podobieństwa kulturowe pozwoliły jednak na znaczną integrację między dwiema grupami, które w dzisiejszych czasach są często określane jako „Hausa-Fulani”, a nie jako pojedyncze grupy, a wiele Fulani w regionie nie odróżnia się od Hausa.

Hausa pozostają najważniejsi w Nigrze i północnej Nigerii. Ich wpływ w Nigerii jest najważniejszy, ponieważ połączenie Hausa-Fulani kontrolowało nigeryjską politykę przez większą część swojej niezależnej historii. Pozostają jedną z największych i najbardziej ugruntowanych w historii cywilizacji w Afryce Zachodniej. Chociaż wielu Hausa wyemigrowało do miast, aby znaleźć zatrudnienie, wielu nadal mieszka w małych wioskach, gdzie uprawiają rośliny spożywcze i hodują zwierzęta gospodarskie na pobliskich ziemiach. Rolnicy w Hausa mierzą czas działania zgodnie z sezonowymi zmianami opadów i temperatury.

Religia

Hausa ma starożytną kulturę, która miała rozległy obszar zasięgu i długie powiązania z Arabami i innymi islamizowanymi narodami w Afryce Zachodniej, takimi jak Mandé, Fulani, a nawet Wolof z Senegambii, poprzez rozszerzony handel na duże odległości. Islam jest obecny w Hausaland od XIV wieku, ale w dużej mierze był ograniczony do władców regionu i ich sądów. Obszary wiejskie ogólnie podtrzymywały swoje animistyczne przekonania, a ich przywódcy miejscy czerpali zatem zarówno z islamskich, jak i afrykańskich tradycji, aby legitymizować swoje rządy. Muzułmańscy uczeni z początku XIX wieku nie pochwalali religii hybrydowej praktykowanej na dworze królewskim, a chęć reformy była głównym motywem powstania Kalifatu Sokoto.2 To właśnie po powstaniu tego państwa islam mocno zakorzenił się na obszarach wiejskich. Mieszkańcy Hausa byli ważnym wektorem dla rozprzestrzeniania się islamu w Afryce Zachodniej poprzez kontakty gospodarcze, społeczności handlowe diaspory i politykę.3

Maguzawa, religia animistyczna, była szeroko praktykowana przed islamem. W bardziej oddalonych obszarach Hausalandu Maguzawa pozostała w pełni nienaruszona, chociaż jest to znacznie rzadsze w bardziej miejskich obszarach. Często obejmuje poświęcenie zwierząt dla celów osobistych, ale uważa się je za tabu praktykowania magii Maguzawa za krzywdę. W bardziej zaludnionych obszarach pozostaje „kult opętania duchem” znany jako Bori, który wciąż zawiera elementy animizmu i magii starej religii. Klasyfikacja rzeczywistości Bori ma niezliczoną liczbę duchów, z których wiele ma nazwy i ma określone moce. Ludność muzułmańskich Hausa żyje w pokoju z Bori. Wielu Bori nazywa siebie muzułmanami, a wielu muzułmanów wykorzystuje również aspekty magii Bori, aby powstrzymać złe duchy przed opuszczeniem domu. Bori i islam faktycznie komplementują się nawzajem w społecznościach Hausa, ponieważ szkoła sufickiego islamu Kadiriya, podobnie jak animizm popularny wśród Hausa, uważa - podobnie jak wszyscy muzułmanie - w duchach zwanych „dżinem” i niektórych urokach (malamai) stosowane przeciwko nim są uważane za zgodne z islamem. Muzułmańska tradycja dopuszczania lokalnych praktyk, które nie są sprzeczne z islamem, zaowocowała połączeniem prawa hausa i prawa islamskiego. Oprócz odprawiania hadżdż i modlitwy pięć razy dziennie, wielu Hausa czci także sufickich świętych i świątynie. Inne rytuały związane z islamem obejmują niedawną północnoafrykańską tradycję noszenia turbanu i sukni, a także picie atramentu z tabliczek z wypisanymi na nich pismami świętymi. Podczas muzułmańskich festiwali, takich jak Nowy Rok i narodziny Proroka, ludzie witają się prezentami.

Notatki

  1. ↑ Yusug Adamu, Hausa Literary Movement and the 21st Century. Pobrano 13 listopada 2007.
  2. ↑ David Robinson, Społeczeństwa muzułmańskie w historii Afryki (Cambridge: Cambridge University Press, 2004). ISBN 9780521826273
  3. ↑ Sacred Texts, Hausa Folk-Lore Index. Pobrano 13 listopada 2007.

Referencje

  • Hill, Polly. Wiejska hausa; Wioska i otoczenie. Cambridge: University Press, 1972. ISBN 9780521082426
  • Koslow, Philip. Hausaland The Fortress Kingdoms. Królestwa Afryki. Nowy Jork: Chelsea House Publishers, 1995. ISBN 9780791031308
  • Parris, Ronald G. Hausa. Biblioteka Dziedzictwa Ludów Afrykańskich. Nowy Jork: Rosen Pub. Group, 1996. 9780823919833
  • Jaggar, Philip J. Hausa. Amsterdam: J. Benjamins Pub. Co, 2001. ISBN 9781588110305
  • Moughtin, Cliff. Architektura Hausa. Londyn: Ethnographica, 1985. ISBN 9780905788401
  • Coles, Catherine M. i Beverly B. Mack. Hausa Kobiety w XX wieku. Madison, Wis: University of Wisconsin Press, 1991. ISBN 9780299130206

Pin
Send
Share
Send