Pin
Send
Share
Send


Drzemiący wulkany to te, które nie są obecnie aktywne (jak zdefiniowano powyżej), ale mogą stać się niespokojne lub wybuchnąć ponownie. Może się jednak pojawić zamieszanie, ponieważ wielu wulkanów uważa się za naukowców aktywny są określane jako drzemiący przez laików lub w mediach.

Wyginąć wulkany to takie, które naukowcy uważają za mało prawdopodobne, aby wybuchły ponownie. To, czy wulkan rzeczywiście wyginął, jest często trudne do ustalenia. Ponieważ kaldera „superwulkanu” może mieć okresy erupcyjne mierzone czasami w milionach lat, kalderę, która nie wywołała erupcji przez dziesiątki tysięcy lat, można raczej uznać za uśpioną, a nie wymarłą.

Na przykład kaldera Yellowstone w Parku Narodowym Yellowstone ma co najmniej dwa miliony lat i nie wybuchła gwałtownie od około 640 000 lat, chociaż stosunkowo niedawno nastąpiła niewielka aktywność, z erupcjami hydrotermalnymi mniej niż 10 000 lat temu i lawy płynie wokół 70 000 lat temu. Z tego powodu naukowcy nie uważają wyginięcia kaldery Yellowstone. W rzeczywistości, ponieważ kaldera ma częste trzęsienia ziemi, bardzo aktywny układ geotermalny (tj. Całość aktywności geotermalnej występującej w Parku Narodowym Yellowstone) i szybkie tempo wypływu z ziemi, wielu naukowców uważa go za aktywny wulkan.

Znaczące wulkany

Na ziemi

Dekady wulkanów to 17 wulkanów zidentyfikowanych przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Wulkanologii i Chemii Wnętrza Ziemi (IAVCEI) jako warte szczególnego zbadania w świetle ich historii dużych, niszczycielskich erupcji i bliskości zaludnionych obszarów. Są one nazywane wulkanami dekadowymi, ponieważ projekt został zainicjowany w ramach sponsorowanej przez ONZ Międzynarodowej Dekady Redukcji Katastrof. 17 aktualnych wulkanów dekadowych to

  • Avachinsky-Koryaksky (zgrupowane razem), Kamczatka, Rosja
  • Nevado de Colima, Jalisco i Colima, Meksyk
  • Etna, Sycylia, Włochy
  • Galeras, Nariño, Kolumbia
  • Mauna Loa, Hawaje, USA
  • Mount Merapi, Jawa Środkowa, Indonezja
  • Mount Nyiragongo, Demokratyczna Republika Konga
  • Mount Rainier, Waszyngton, USA
  • Sakurajima, Prefektura Kagoshima, Japonia
  • Santa Maria / Santiaguito, Gwatemala
  • Santorini, Cyklady, Grecja
  • Taal Volcano, Luzon, Filipiny
  • Teide, Wyspy Kanaryjskie, Hiszpania
  • Ulawun, Nowa Brytania, Papua Nowa Gwinea
  • Mount Unzen, Prefektura Nagasaki, Japonia
  • Wezuwiusz, Neapol, Włochy

Gdzie indziej w Układzie Słonecznym

Olympus Mons (łac. „Góra Olimp”) jest najwyższą znaną górą w naszym Układzie Słonecznym, położoną na planecie Mars.

Księżyc na Ziemi nie ma dużych wulkanów ani bieżącej aktywności wulkanicznej, chociaż ostatnie dowody sugerują, że wciąż może posiadać częściowo stopiony rdzeń.1 Jednak Księżyc ma wiele cech wulkanicznych, takich jak Maria (ciemniejsze łaty widoczne na Księżycu), rilles i kopuły.

Planeta Wenus ma powierzchnię w 90% bazaltową, co wskazuje, że wulkanizm odegrał ważną rolę w kształtowaniu jej powierzchni. Planeta mogła mieć duże globalne wydarzenie nawierzchniowe około 500 milionów lat temu2 z tego, co naukowcy potrafią stwierdzić na podstawie gęstości kraterów uderzeniowych na powierzchni. Przepływy lawy są powszechne i występują również formy wulkanizmu nieobecne na Ziemi. Zmiany w atmosferze planety i obserwacje piorunów przypisuje się trwającym erupcjom wulkanicznym, chociaż nie ma potwierdzenia, czy Wenus jest nadal aktywna wulkanicznie.

Na Marsie istnieje kilka wygasłych wulkanów, z których cztery są ogromnymi wulkanami tarczowymi znacznie większymi niż jakikolwiek na Ziemi. Należą do nich Arsia Mons, Ascraeus Mons, Hecates Tholus, Olympus Mons i Pavonis Mons. Wulkany te wyginęły przez wiele milionów lat, ale europejski Mars Express statek kosmiczny znalazł dowody, że aktywność wulkaniczna mogła mieć miejsce również na Marsie w niedawnej przeszłości.3

Wulkan Tvashtar wybucha pióropuszem 330 km (205 mil) nad powierzchnią księżyca Jowisza Io.

Księżyc Jowisza Io jest najbardziej wulkanicznym obiektem w Układzie Słonecznym z powodu interakcji pływowych z Jowiszem. Jest pokryty wulkanami, które wybuchają siarką, dwutlenkiem siarki i skałami krzemianowymi, w wyniku czego Io stale powraca na powierzchnię. Jego lasy są najgorętszymi znanymi w całym Układzie Słonecznym, o temperaturach przekraczających 1800 K (1500 ° C). W lutym 2001 r. Największe zarejestrowane erupcje wulkaniczne w Układzie Słonecznym miały miejsce na Io.4 Europa, najmniejszy z księżyców galilejskich Jowisza, również wydaje się mieć aktywny układ wulkaniczny, z wyjątkiem tego, że jego aktywność wulkaniczna jest całkowicie w postaci wody, która zamarza w lód na mroźnej powierzchni. Proces ten znany jest jako kriowulkanizm i najwyraźniej jest najbardziej powszechny w księżycach zewnętrznych planet Układu Słonecznego.

W 1989 r. Sonda Voyager 2 zaobserwowała kriowolany (lodowe wulkany) na Trytonie, księżycu Neptuna, aw 2005 r. Sonda Cassini-Huygens sfotografowała fontanny zamrożonych cząstek wybuchających z Enceladusa, księżyca Saturna.5 Wyrzut może składać się z wody, ciekłego azotu, pyłu lub związków metanu. Cassini-Huygens znalazł również dowody kriowulkanu wyrzucającego metan na księżyc Saturna, Tytana, który uważa się za znaczące źródło metanu znajdującego się w jego atmosferze.6 Przypuszcza się, że kriowulkanizm może również występować na obiekcie Quaoar z Pasa Kuipera.

Wpływ wulkanów

„Wtrysk” wulkanicznyRedukcja promieniowania słonecznego z erupcji wulkanicznychEmisja dwutlenku siarki przez wulkany.Średnie stężenie dwutlenku siarki nad wulkanem Sierra Negra (wyspy Galapagos) od 23 października do 1 listopada 2005 r

Istnieje wiele różnych rodzajów aktywności wulkanicznej i erupcji: erupcje freatyczne (erupcje generowane przez parę), wybuchowa erupcja lawy o wysokiej zawartości krzemionki (np. Ryolit), wysiękowa erupcja lawy o niskiej zawartości krzemionki (np. Bazaltu), przepływy piroklastyczne, lahary (przepływ gruzu) i emisja dwutlenku węgla. Wszystkie te działania mogą stanowić zagrożenie dla ludzi. Trzęsienia ziemi, gorące źródła, fumarole, gliniani i gejzery często towarzyszą aktywności wulkanicznej.

Stężenia różnych gazów wulkanicznych mogą się znacznie różnić w zależności od jednego wulkanu. Para wodna jest zazwyczaj najbardziej rozpowszechnionym gazem wulkanicznym, a następnie dwutlenkiem węgla i dwutlenkiem siarki. Inne główne gazy wulkaniczne obejmują siarkowodór, chlorowodór i fluorowodór. Wiele emisji drobnych i śladowych gazów znajduje się również w emisjach wulkanicznych, na przykład wodór, tlenek węgla, fluorowcowane węglowodory, związki organiczne i lotne chlorki metali.

Duże, wybuchowe erupcje wulkaniczne wstrzykują parę wodną (H2O), dwutlenek węgla (CO2), dwutlenek siarki (SO2), chlorowodór (HCl), fluorowodór (HF) i popiół (sproszkowane skały i pumeks) do stratosfery na wysokości 10-20 mil nad powierzchnią Ziemi. Najbardziej znaczący wpływ tych wstrzyknięć ma konwersja dwutlenku siarki do kwasu siarkowego (H2WIĘC4), który gwałtownie kondensuje w stratosferze, tworząc drobny aerozol siarczanowy. Aerozole zwiększają albedo Ziemi - jego odbicie promieniowania ze Słońca z powrotem w przestrzeń kosmiczną - a tym samym chłodzą niższą atmosferę Ziemi lub troposferę; jednak pochłaniają one również ciepło promieniowane z Ziemi, ogrzewając w ten sposób stratosferę.

Kilka erupcji w ciągu ostatniego stulecia spowodowało spadek średniej temperatury na powierzchni Ziemi nawet o pół stopnia (skala Fahrenheita) przez okres od jednego do trzech lat. Aerozole siarczanowe sprzyjają również złożonym reakcjom chemicznym na ich powierzchniach, które zmieniają związki chemiczne chloru i azotu w stratosferze. Efekt ten, wraz ze wzrostem poziomu stratosferycznego chloru w wyniku zanieczyszczenia chlorofluorowęglowodorem, generuje tlenek chloru (ClO), który niszczy ozon (O3). Gdy aerozole rosną i koagulują, osiadają w górnej troposferze, gdzie służą jako jądra chmur chmur pierzastych i dalej modyfikują bilans promieniowania Ziemi. Większość chlorowodoru (HCl) i fluorowodoru (HF) rozpuszcza się w kropelkach wody w chmurze erupcji i szybko spada na ziemię jako kwaśny deszcz. Wstrzyknięty popiół również gwałtownie spada z stratosfery; większość jest usuwana w ciągu kilku dni do kilku tygodni. Wreszcie wybuchowe erupcje wulkaniczne uwalniają dwutlenek węgla z gazów cieplarnianych, a tym samym zapewniają głębokie źródło węgla dla cykli biogeochemicznych.

Emisje gazu z wulkanów są naturalnym czynnikiem powodującym kwaśne deszcze. Aktywność wulkaniczna uwalnia co roku około 130 do 230 teragramów (145 milionów do 255 milionów ton krótkich) dwutlenku węgla.7 Erupcje wulkanów mogą wstrzykiwać aerozole do atmosfery ziemskiej. Duże zastrzyki mogą powodować efekty wizualne, takie jak niezwykle kolorowe zachody słońca i wpływać na globalny klimat głównie poprzez jego chłodzenie. Erupcje wulkanów zapewniają również korzyść z dodania składników odżywczych do gleby poprzez proces wietrzenia skał wulkanicznych. Te żyzne gleby wspomagają wzrost roślin i różnych upraw. Erupcje wulkaniczne mogą również tworzyć nowe wyspy, gdy magma ochładza się i zestala po kontakcie z wodą.

W kulturze

Przeszłe przekonania

Model wewnętrznych pożarów Ziemi autorstwa Kirchera z Mundus Subterraneus

Wiele starożytnych relacji przypisuje erupcje wulkaniczne przyczynom nadprzyrodzonym, takim jak działania bogów lub półbogów. Jednym z wczesnych pomysłów przeciwnych temu był jezuita Atanazy Kircher (1602-1680), który był świadkiem erupcji Aetny i Stromboli, a następnie odwiedził krater Wezuwiusza i opublikował swój pogląd na Ziemię z centralnym ogniem związanym z wieloma innymi spowodowanymi spaleniem siarka, bitum i węgiel.

Zaproponowano różne wyjaśnienia dotyczące zachowania wulkanów, zanim opracowano współczesne zrozumienie struktury płaszcza Ziemi jako materiału półstałego. Przez dziesięciolecia po świadomości, że kompresja i materiały radioaktywne mogą być źródłami ciepła, ich wkład był szczególnie dyskontowany. Działanie wulkaniczne było często przypisywane reakcjom chemicznym i cienkiej warstwie stopionej skały w pobliżu powierzchni.

Heraldyka

Wulkan pojawia się jako heraldyka.

Panoramy

Volcán Irazú, Kostaryka

Notatki

  1. ↑ MA Wieczorek, BL Jolliff, A. Khan, ME Pritchard, BP Weiss, JG Williams, LL Hood, K. Righter, CR Neal, CK Shearer, IS McCallum, S. Tompkins, BR Hawke, C. Peterson, J, J , Gillis i B. Bussey, „Konstytucja i struktura wnętrza Księżyca”. Recenzje w mineralogii i geochemii 60(1) (2006): 221-364.
  2. ↑ D. L. Bindschadler, Magellan: Nowe spojrzenie na geologię i geofizykę Wenus. Recenzje geofizyki, Lipiec 1995 r. Źródło: 18 maja 2018 r.
  3. ↑ Aktywność lodowcowa, wulkaniczna i rzeczna na Marsie: najnowsze zdjęcia Europejska Agencja Kosmiczna, 25 lutego 2005 r. Pobrano 18 maja 2018 r.
  4. ↑ Wyjątkowo jasna erupcja w rywalach największych w Układzie Słonecznym. W. M. Keck Observatory, 13 listopada 2002 r. Źródło: 18 maja 2018 r.
  5. ↑ Cassini znajduje atmosferę na Enceladusie Księżyca Saturna. Jet Propulsion Laboratory. Pobrano 18 maja 2018 r.
  6. ↑ David L Chandler, wulkan węglowodorów odkryty na Tytanie Nowy naukowiec, 8 czerwca 2005. Pobrano 8 maja 2018.
  7. ↑ Gazy wulkaniczne mogą być szkodliwe dla zdrowia, roślinności i infrastruktury US Geological Survey. Pobrano 18 maja 2018 r.

Referencje

  • Cas, R.A. F. i J. V. Wright. Sukcesje wulkaniczne. Norwell, MA: Unwin Hyman Inc., 1987. ISBN 0045520224
  • Macdonald, Gordon A. i Agatin T. Abbott. Wulkany na morzu. Honolulu, HI: University of Hawaii Press, 1970. ISBN 0824808320
  • Marti, Joan i Gerald Ernst. Wulkany i środowisko. Cambridge, Wielka Brytania: Cambridge University Press, 2005. ISBN 0521592542
  • Ollier, Cliff. Wulkany Oxford, Wielka Brytania: Basil Blackwell, 1988. ISBN 0631159770
  • Sigurðsson, Haraldur (red.) Encyklopedia wulkanów. Burlington, MA: Academic Press, 1999. ISBN 012643140X To jest odniesienie skierowane do geologów, ale wiele artykułów jest dostępnych dla nieprofesjonalistów.

Linki zewnętrzne

Wszystkie linki pobrano 18 maja 2018 r.

  • Smithsonian Institution - Globalny program wulkanizmu.
  • Jak działają wulkany autor: Tom Harris.
  • Jak działają wulkany - Materiały edukacyjne na temat nauki i procesów stojących za wulkanami, przeznaczone dla studentów geologii, wulkanologii i nauczycieli nauk o ziemi.
  • Identyfikacja materiałów wulkanicznych.
  • Klęski żywiołowe - wulkan Świetna strona badawcza dla dzieci.
  • Baza danych chemii po wybuchu w Mount St. Helens Ta kolekcja zawiera zdjęcia po wybuchu wulkanu St. Helens po trzech latach, aby przyjrzeć się zarówno ludzkim, jak i naukowym aspektom badania erupcji wulkanu.
  • Kolekcja sukcesji Mount St. Helens Ta kolekcja składa się z 235 zdjęć w badaniu siedlisk roślin po erupcji Mount St. Helens w dniu 18 maja 1980 roku.

Pin
Send
Share
Send