Pin
Send
Share
Send


Niemiecki drzeworyt wilkołaka z 1722 r

ZA wilkołak (znany również jako likantrop lub człowiek-wilk) w folklorze jest osoba, która zmienia kształt w Szarego Wilka lub wilczego stworzenia, celowo za pomocą magii lub po przekleństwie, często w czasie pełni księżyca. Ponieważ są one zagrożeniem dla ludzi, opowieści często koncentrują się na metodach ujawniania wilkołaków, ochrony przed nimi i zabijania ich.

Podczas gdy we współczesnych czasach wilkołak jest podstawowym gatunkiem grozy i gier fabularnych, zjawisko wilkołaka można prześledzić aż do zmieniających kształt praktyk szamanów, którzy przekształcili się w zwierzęta, w tym wilki. Niektórzy sugerują, że choroby, takie jak wścieklizna i porfiria, które powodują objawy przypominające niektóre cechy wilków, a także powodują urojenia, mogą być źródłem opowieści o wilkołakach.

Wilkołaki mogą być postrzegane jako reprezentujące dualizm istot ludzkich, zarówno zwierzęcych, jak i duchowych. Natura zwierzęca jest na ogół tłumiona, kontrolowana przez ludzki racjonalny umysł i normy społeczne, ale może zostać uwolniona, gdy księżyc przekształci się, jednocześnie przekształcając osobę. Ta ciemniejsza strona ludzkiej natury, niekontrolowanie agresywna i pozbawiona moralności, jest niestety rzeczywistością. Transformacja, na którą mamy nadzieję, przychodzi jednak wraz ze światłem nowego „księżyca”, światłem prawdziwej miłości, która ujawni prawdziwą dobroć ludzi.

Etymologia

Czy wiesz? Zjawisko wilkołaka można prześledzić już od praktyk zmieniających kształty szamanów, którzy przekształcili się w zwierzęta, w tym wilki

Zjawisko wilkołaka można prześledzić aż do zmieniających kształt praktyk szamanów, którzy przekształcili się w zwierzęta, w tym wilki

Termin wilkołak ma pochodzenie germańskie. W dolnosaksońskim to jest werwulf, twarzowy Werwolf w nowoczesnym języku niemieckim. Oryginalne formy słowa miały bezpośredni wpływ na staroangielski wilkołak i holenderski weerwolf.1

Termin „likantropia”, oznaczający zdolność człowieka do transformacji w wilka lub uzyskania cech podobnych do wilka, jest kombinacją greckich korzeni lukos, co oznacza wilka i antropos, znaczy człowiek.

Pochodzenie

Wypchany Szary Wilk na wystawie w Patuxent Wildlife Research Center.

Wiara w likantropię sięga wczesnych społeczeństw plemiennych. Uważano, że szamani i czarownicy mają umiejętność dostrojenia się do natury do tego stopnia, że ​​mogą przekształcić się w zwierzęta. Często te zwierzęta były czworonożnymi drapieżnymi zwierzętami, takimi jak lamparty, szakale, niedźwiedzie, kojoty i wilki. W szczególności wilki miały znaczący związek z ludzkością - odkąd ludzie oswoili wilka do dzisiejszego domowego kła, emocjonalne połączenie zostało połączone między gatunkami. Psy, a co za tym idzie ich wilczy przodkowie, są powszechnie uważani za pokrewne duchy, od wczesnych dni, kiedy byli wykorzystywani jako towarzysze polowań, aż do dnia dzisiejszego, kiedy wchodzą w interakcje z ludźmi na różne sposoby. Nic więc dziwnego, że to zwierzę, wyróżnione przez człowieka w pewnym momencie historii, będzie wykorzystywane w jednym z najbardziej popularnych i konsekwentnych wierzeń folklorystycznych.

Na przykład mitologia Eskimosów obejmuje Adleta (zwanego także Erqigdletem), chimeryczną istotę z dolną częścią ciała podobną do psa, a górną jak mężczyzna.2

Grawerowanie zatytułowane Lycaon zmienił się w wilka

Najwcześniejsze relacje wilkołaków pochodzą z Europy Wschodniej i regionu Morza Śródziemnego. Grecki mit Likaona opowiadał o jego przemianie w wilka w wyniku jedzenia ludzkiego mięsa. Rzymski uczony, Pliniusz Starszy, cytując Euanthesa, twierdził, że mężczyzna z rodziny Anthus został wybrany losowo i zabrany do jeziora w Arkadii, gdzie zawiesił ubranie na jesionie i popłynął w poprzek, co spowodowało jego przemianę w wilka , forma, w której wędrował przez dziewięć lat. Pod warunkiem, że w ciągu dziewięciu lat nie zaatakował żadnej istoty ludzkiej, będzie mógł swobodnie przepłynąć przez jezioro, aby powrócić do ludzkiej postaci.3

Według tradycji ormiańskiej są kobiety, które w wyniku grzechów głównych są skazane na siedem lat spędzania w wilczej formie.4 Według typowej relacji skazaną kobietę odwiedza wilk, drażniący skórę, który każe jej nosić skórę, po czym nabiera przerażających pragnień ludzkiego ciała. Gdy jej lepsza natura zostanie przezwyciężona, wilczyca pożera każde ze swoich dzieci, następnie dzieci swoich krewnych w kolejności relacji, a na koniec dzieci obcych. Wędruje tylko nocą, a drzwi i zamki otwierają się, gdy się zbliża. Kiedy nadchodzi ranek, wraca do ludzkiej postaci i usuwa swoją wilczą skórę. Mówi się, że transformacja jest mimowolna, ale istnieją alternatywne wersje obejmujące dobrowolną metamorfozę, w której kobiety mogą się dowolnie przekształcać.

Wilkołaki w późniejszych tradycjach europejskich były często niewinnymi i bogobojnymi ludźmi cierpiącymi z powodu czarów innych lub po prostu z powodu nieszczęśliwego losu, którzy jako wilki zachowywali się naprawdę wzruszająco, adorując i chroniąc swoich dobroczyńców. W wierszu Marie de France Bisclaveret (1200), szlachcic Bisclavret, z nie opisanych powodów, musiał co tydzień przekształcać się w wilka. Kiedy zdradziecka żona ukradła mu odzież potrzebną do przywrócenia ludzkiej postaci, uciekł on przed polowaniem na wilka króla, błagając króla o litość, i towarzyszył mu później. Jego zachowanie na dworze było o wiele łagodniejsze niż wtedy, gdy jego żona i jej nowy mąż pojawili się na dworze, że jego nienawistny atak na parę został uznany za uzasadniony i prawda została ujawniona.

Inne tego rodzaju opowieści obejmują Wilhelm i Wilkołak (przetłumaczony z francuskiego na angielski, 1350) i niemiecki Märchen bajka, w której kilku arystokratów tymczasowo przemienia się w bestie. Na przykład w Królewna Śnieżka i Różowa Czerwień oswojony niedźwiedź jest naprawdę oczarowanym księciem Złoty Ptak gadający lis to także człowiek. Moc przekształcania innych w dzikie zwierzęta przypisywano nie tylko złośliwym czarownikom, ale także świętym chrześcijańskim: św. Tomasz z Akwinu wierzył, że wszystkie anioły, w tym upadłe, miały zdolność manipulowania materią; Mówi się, że Święty Patryk przekształcił walijskiego króla Vereticusa w wilka; Św. Natalis rzekomo przeklął znakomitą irlandzką rodzinę, której członkowie byli skazani na wilka przez siedem lat.

Wilkołak, fot. Lucas Cranach der Ęltere, 1512.

W Europie Wschodniej, szczególnie wśród ludów słowiańskich, słowackich i romskich, idea wilkołaka ewoluowała prawie równolegle z ideą wampira. W tych obszarach dominowała wiara w likantropię, podobnie jak wiara w złe duchy natury i chrześcijańskie idee demonów i diabła. Tak jak w przypadku wampirów, ludzie byli w stanie zostać wyprzedzeni przez takie duchy i istoty lub zostali przeklęci za coś, co zrobili, i zostali przekształceni w wilkołaki.5 To z tych przekonań wynika wspólna koncepcja wilkołaka.

Niektórzy współcześni badacze próbowali użyć warunków, takich jak wścieklizna, nadmierne owłosienie (nadmierny wzrost włosów na całym ciele) lub porfiria (zaburzenie enzymatyczne z objawami, w tym halucynacjami i paranoją), aby wyjaśnić wierzenia wilkołaka. Wrodzona porfiria erytropoetyczna ma cechy kliniczne, które obejmują owłosione dłonie i twarz, słabo gojącą się skórę, różowy mocz, czerwonawy kolor zębów i nadwrażliwość na światło, co powoduje, że chorzy wychodzą tylko w nocy. Istnieje również rzadkie zaburzenie psychiczne zwane likantropią kliniczną, w którym osoba dotknięta złudzeniem wierzy, że jest lub przekształciła się w zwierzę, ale niekoniecznie wilka lub wilkołaka. Nadprzyrodzone mity likantropii mogą pochodzić od ludzi opowiadających o swoich doświadczeniach dotyczących stanu psychozy.5

Wiedza wilkołaka

Rysunek głowy wilkołaka.

Legendy historyczne opisują różnorodne metody zostania wilkołakiem, jedną z najprostszych jest zdjęcie odzieży i założenie paska wykonanego ze skóry wilka, prawdopodobnie jako substytut założenia całej skóry zwierzęcej (co również często opisuje się ).6 W innych przypadkach ciało jest wcierane magiczną maścią.6 Picie wody z odcisku stopy danego zwierzęcia lub picie z niektórych zaczarowanych strumieni uważano również za skuteczne sposoby osiągnięcia metamorfozy.7 Olaus Magnus mówi, że wilkołaki z Inflant zostały zainicjowane poprzez osuszenie szklanki specjalnie przygotowanego piwa i powtórzenie ustalonej formuły. Ralston w swoim Pieśni narodu rosyjskiego daje formę zaklęcia wciąż znaną w Rosji. Według rosyjskiej tradycji dziecko urodzone 24 grudnia będzie wilkołakiem. Folklor i literatura przedstawiają także wilkołaka rodzącego się z dwojga rodziców wilkołaka.

Często dokonuje się interesującego rozróżnienia między wilkołakami dobrowolnymi i mimowolnymi. Uważa się, że ci pierwsi zawarli pakt, zwykle z diabłem, i przekształcają się w wilkołaki w nocy, aby oddać się psotnym czynom. Z drugiej strony, mimowolne wilkołaki są wilkołakami przez przypadek urodzenia lub zdrowia. W niektórych kulturach osoby urodzone podczas nowiu lub cierpiące na epilepsję były uważane za wilkołaki. Średniowieczny kronikarz Gervase z Tilbury kojarzył transformację z pojawieniem się pełni księżyca, ale ta koncepcja rzadko była kojarzona z wilkołakiem, dopóki pomysł nie został przyjęty przez pisarzy fikcyjnych.

Wilkołaki mają kilka opisanych słabości, z których najczęstszą jest awersja do wilczego zgiełku (rośliny, która podobno wyrosła z chwastów podlewanych przez ślinę Cerberusa, gdy został wyprowadzony z Hadesu przez Heraklesa). Podobnie jak wampiry, wilkołaki zachowują niechęć do religijnych artefaktów, takich jak krucyfiksy i woda święcona. Jedną z mniej znanych słabości jest srebro, ponieważ wierzono, że wilkołak w ludzkiej postaci nie zmieni się, gdy będzie nosił srebrny amulet. Efekt represyjny zostałby zwiększony, gdyby amulet był wypełniony wilczym ogniem. Uważano, że dźgnięcie wilkołaka srebrnym sztyletem przywróci wilkołaka z powrotem do ludzkiej postaci. W kulturze popularnej wilkołak może zostać zabity, jeśli zostanie zastrzelony srebrną kulą, chociaż nie było to cechą legend ludowych.8 Ogólne przekonanie, że srebro może być użyte do obrony przed wilkołakiem, pochodzi z historii The Bestia z Gévaudan od 1764 do 1767. Mag Jean Jean Chastel pobłogosławił srebrną kulę, którą poważnie zranił wilkołaka. Należy zauważyć, że niektórzy badacze uważają, że „słabość srebra” jest błędnym tłumaczeniem „srebrzonego metalu”, który w rzeczywistości odnosi się do rtęci (rtęci), której wstrzyknięcie uznano za śmiertelne dla wilkołaków (i oczywiście innych żywych istot). Ponieważ jednak srebro i naturalnie nocny wilk są związane z księżycem, „srebrna słabość” przetrwała.5

Istnieją różne metody usuwania postaci wilkołaka. Najprostszą metodą był czyn czarownika (działającego albo na siebie, albo na ofiarę), a drugą było zdjęcie paska zwierzęcia lub skóry. Klęczeć w jednym miejscu przez sto lat, mieć wyrzuty za bycie wilkołakiem, salutować znakiem krzyża lub trzykrotnie zwracać się do imienia chrzcielnego, uderzyć nożem w czoło trzy razy lub mieć wymieniono również co najmniej trzy krople krwi pobranej jako możliwe lekarstwa. Wiele europejskich opowieści ludowych obejmuje rzucanie żelaznym przedmiotem nad lub w wilkołaka, aby ujawnić jego ludzką postać.

Stanie się wilkołakiem po prostu przez ugryzienie przez innego wilkołaka jest powszechne we współczesnej fikcji, ale rzadko w legendzie, w której ataki wilkołaka rzadko pozostawiały żywą ofiarę wystarczająco długo, by się przemienić.

Literatura i popkultura

Wilkołaki od dawna są tak samo popularnym przedmiotem horroru i gotyckich dzieł fikcyjnych, jak wampiry, które błędnie uważane są za dzieła z Europy Wschodniej, szczególnie na przełomie XIX i XX wieku. Przedstawienia prawie wyłącznie obejmują likantropię będącą albo dziedziczną chorobą, albo przenoszoną jak choroba zakaźna przez ugryzienie innego wilkołaka. Proces transmogryfikacji jest często przedstawiany jako bolesny w filmie i literaturze. Powstały wilk jest zazwyczaj przebiegły, ale bezlitosny i podatny na zabijanie i jedzenie ludzi bez żalu, niezależnie od moralnego charakteru jego ludzkiego odpowiednika.

Postać wilkołaka nie zawsze ma postać zwykłego wilka, ale często jest antropomorficzna lub w inny sposób większa i potężniejsza niż zwykły wilk. Wiele współczesnych wilkołaków jest rzekomo odpornych na uszkodzenia powodowane przez zwykłą broń, będąc wrażliwym tylko na srebrne przedmioty (zwykle kulę lub ostrze). Ta negatywna reakcja na srebro jest czasami tak silna, że ​​sam dotyk metalu na skórze wilkołaka spowoduje oparzenia.

Niedawno przedstawienie wilkołaków przybrało bardziej sympatyczny obrót. Wraz z rozwojem ekologizmu i innych ideałów powrotu do natury, wilkołak zaczął być postrzegany przez niektórych autorów jako przedstawienie ludzkości ściślej sprzymierzonej z naturą. Niedawna fikcja odrzuca także ideę, że wilkołak dominuje w umyśle, gdy się transformuje, i zamiast tego postuluje, że postać wilka może być „używana” do woli, a likantrop zachowuje ludzkie procesy myślowe i inteligencję.

Popularnym tematem w literaturze wilkołaka jest metafora wilkołaka jako dwoistości dla ludzkiej natury; wilk jest czasem postrzegany jako dzikie zwierzę, które istnieje u wszystkich ludzi, ale jest kontrolowane przez ludzki, racjonalny aspekt. Transformacje w pełni księżyca symbolizują czasy, kiedy ludzie wracają do swoich pierwotnych korzeni. Czasami symbolika nie jest związana z naturą, lecz reprezentuje ciemniejszą stronę ludzkości, którą niektórzy sugerują, że żyje we wszystkich, ale zwykle jest tłumiona przez ograniczenia społeczne i moralność.

Notatki

  1. Słownik Oxford English. (Oxford Press: Oxford, 1971, ISBN 019861117X).
  2. ↑ Franz Boas, Rasa, język i kultura (University of Chicago Press, 1982, ISBN 9780226062419), 512.
  3. ↑ Edith Hamilton, Mitologia. (Back Bay Books, 1998, ISBN 0316341517).
  4. ↑ Mkhitar Gosh, Bajki Mkhitar Gosh. (Nowy Jork, 1987, ISBN 0935102213).
  5. 5.0 5.1 5.2 Transformacje (Time-Life Books, 1989, ISBN 0809463644).
  6. 6.0 6.1 Aaron Bennett: „Więc chcesz być wilkołakiem?” Los. 55 (6), wydanie 627, lipiec 2002.
  7. ↑ Elliott O'Donnell, Wilkołaki. (Kessinger Publishing, 2003, ISBN 0766177521).
  8. ↑ Montague Summers, Wilkołak w tradycji i legendzie. (Dover Publications, 2003, ISBN 0486430901).

Referencje

  • Baring-Gould, Sabine. Księga wilkołaków: bycie relacją z okropnego przesądu. Londyn: Smith, Elder, 1865. ISBN 0766183076
  • Boas, Franz. Rasa, język i kultura. University of Chicago Press, 1982. ISBN 9780226062419
  • Curran, Bob. Werewolves: Przewodnik po zmiennokształtnych, likantropach i ludzkich bestiach. New Page Books, 2009. ISBN 978-1601630896
  • Douglas, Adam. Bestia w środku: historia wilkołaka. Londyn: Chapmans, 1992. ISBN 038072264X
  • Boże, Mkhitar. Bajki Mkhitar Gosh. New York, 1987. ISBN 0935102213
  • Hamilton, Edith. Mitologia. Back Bay Books, 1998. ISBN 0316341517
  • O'Donnell, Elliott. Wilkołaki. Kessinger Publishing, 2003. ISBN 0766177521
  • Prieur, Claude. Dialog de la Lycanthropie: Ou transformation d'hommes en loups, wulgerytury dits loups-garous i et si telle se peut faire. Louvain: J. Maes i P. Zangre. 1596.
  • Summers, Montague. Wilkołak w tradycji i legendzie. Dover Publications, 2003. ISBN 0486430901
  • Czas życia. Transformacje. Time-Life Books, 1989. ISBN 0809463644
  • Wolfeshusius, Johannes Fridericus. De Lycanthropia: An vere illi, ut fama est, luporum & aliarum bestiarum formis induantur. Problema philosophicum pro sententia Joan. Bodini… adversus dissentaneas aliquorum opiniones noviter asertum… Lipsk: Typis Abrahami Lambergi. 1591.

Linki zewnętrzne

Wszystkie linki pobrano 27 listopada 2015 r.

  • Stone, Alby. Hellhounds, Wilkołaki i Germański Underworld
  • Varney, Allen. Nowa ulepszona bestia
  • werewolfpage.com

Pin
Send
Share
Send